nederlandwordtanders.nl

winnaars

Onder grote belangstelling zijn op donderdag 26 oktober tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven de winnaars bekend gemaakt van WHO CARES, de ontwerpprijsvraag voor nieuwe vormen van wonen en zorg.

Twintig teams van ontwerpers, zorgprofessionals en andere innovatieve denkers hebben de afgelopen maanden hun ideeën uitgewerkt voor toekomstbestendige woonwijken in Rotterdam, Almere, Groningen en Sittard-Geleen. De jury, onder voorzitterschap van Rijksbouwmeester Floris Alkemade, benoemde voor iedere wijk een winnaar en een runner up en er werden twee eervolle vermeldingen toegekend aan plannen uit Sittard-Geleen. Voor Almere werden zelfs twee winnaars benoemd. De jury benadrukte tijdens de uitreiking dat alle inzendingen een bron van inspiratie zijn voor andere woonwijken.

winnaars

BloemkoolBurenBond en Hedendaagse Hofjes

Het project BloemkoolBurenBond en Hedendaagse Hofjes verbindt ruimtelijke en sociale innovatie.

Twee bestaande initiatieven worden gekoppeld voor het realiseren van een nieuwe woonomgeving: KeyRing (of Burenbond) en ‘Hedendaagse Hofjes’. KeyRing is een beproefde Engelse methode om vrijwilligersnetwerken te bestendigen, te versterken en te verbinden aan het professionele zorgnetwerk. De studie Hedendaagse Hofjes laat zien dat het geheim van de 400 jaar oude hofjestypologie stoelt op drie principes: poort, pomp en patroon. Intelligent schakelen van Keyring en Hedendaagse Hofjes kan leiden tot nieuwe huisvesting voor kwetsbare doelgroepen, zoals ouderen. Almere Haven leent zich, als oudste deel van Almere, uitstekend voor deze aanpak: het aandeel ouderen in (sociale) eengezinswoningen groeit.

Het project heeft tot doel KeyRing op te zetten met bestaande vrijwilligers- en professionele netwerken en te onderzoeken welke gemeenschappelijke waarden hierbij leidend zijn. De creatie van een waarde-community leidt, met de ruimtelijke principes van het Hedendaagse Hofje, tot een nieuwe, op maat gemaakte woonomgeving.

projectbeschrijving
winnaar
Almere

team

inzender: Peter van Assche
architectuur, bureau SLA

Bart Lammers
ontwikkelaar en projectleider, wijkontwikkeling en zorg

Kirsten Hannema
publicist

Renet Korthals Altes
openbare ruimte, Make Space 4 Play

Ruud van der Kind
+Vijf (Pameijer)

Expeditie Almere Haven | de kunst van het samenleven

Denkend aan de binnenring van Almere Haven zien we oneindig veel mogelijkheden om de ‘samenredzaamheid’ van de wijk te versterken en waar nodig te (re)animeren, zodat betaalde zorg- en welzijnsarrangementen maatschappelijk betaalbaar blijven voor wie het nodig hebben.

Maar wie zijn wij om dat te bedenken. Geen mens is hetzelfde en ook elke stad en wijk werkt net even anders. Vraag is daarom welke aantrekkelijke mogelijkheden de burgers van Almere Haven zélf zien om hun samenredzaamheid te vergroten en hoe zij daaraan zélf willen en kunnen bijdragen.

We gaan daarom op expeditie met de bewoners van Almere Haven, om te inspireren en om op te halen wat hier werkt. We organiseren zes wijkateliers die tezamen de start vormen voor de geleidelijke transformatie van de wijk tot de eerste samenredzame wijk van Nederland.

Zo’n expeditie is leuk en aardig, maar heeft alleen zin als cruciale succesfactoren voldoende zijn gewaarborgd. Daarom hebben wij vier pijlers voor een geslaagde keteninnovatie in Almere Haven in deze fase al geregeld. We realiseren deze aanpak met steun van lokale smaakmakers die als dragende partijen deze aanpak ondersteunen en samen bereid zijn hierin te investeren. We zetten “de Overloop” in als quick win: investeren in slimme domotica: ontzuilen onze activiteiten en werken vraaggestuurd.

projectbeschrijving
winnaar
Almere

team

inzender: Berci Florian
RO management & advies, DeVRBLDNG BV

Jan Poolen
Architectuur en stedenbouw, ZEEP architects and urban designers

Jolanda Cavalini
Gezondheidszorg, Zorggroep Almere

Onno Bremmers
Zorghuisvesting, Woonzorg Nederland

Sytse Dugour
Innovatieve zorgtechnologie, Cinnovate

Jet Brinker
Welzijn, D

Care2Share - Oosterparkwijk

Care2Share maakt het mogelijk om mensen met een zorgbehoefte langer thuis te laten wonen in hun vertrouwde omgeving en creëert betaalbare woonruimte voor nieuwe bewoners in de Oosterparkwijk. Onbenutte woonruimte in de woningen van een zorgbehoevende wordt gebruikt om nieuwe bewoners in de wijk te huisvesten. Door dit ‘deel-wonen’ wordt betaalbare woonruimte geboden aan bijvoorbeeld starters, expats of studenten. Tegelijk worden zorg en ondersteuning betaalbaar en persoonlijk. De omgeving wordt hiervoor geschikt gemaakt en het wijk- en zorgnetwerk wordt optimaal benut. Dit vormt de basis om op een idealistische maar haalbare manier naar een Man Made Blue Zone te groeien.

Op individueel niveau worden woningen aangepast voor de zorgbehoevende en tegelijk betrekken nieuwe bewoners de onbenutte woonruimten. Op buurtniveau worden hoeken van woonblokken verlevendigd met openbare functies en gebruikt om de deelwoningen te ontsluiten. Leegstaande gebouwen worden herbestemd tot bijvoorbeeld een Ambachtshuis, waar nieuwe en oude ambachten de kennis van ouderen en jongeren verbindt. De openbare ruimte wordt een autoluw netwerk voor verblijf en bewegen.

De combinatie van bestaande en nieuwe bewoners biedt perspectief voor nieuwe sociale verbindingen. Een opleving van de kracht van de volksbuurt: naar elkaar omkijken en voor- en met elkaar zorgen: noaberschap anno nu, Care2share.

projectbeschrijving
winnaar
Groningen

team

inzender: Wieteke Nijkrake
architect, NOHNIK architecture and landscapes

Jorrit Noordhuizen
landschapsarchitect, NOHNIK architecture and landscapes

Patrick Jansen
gezondheidswetenschapper, senior onderzoeker en adviseur zorgprocessen, bureau HHM

Willem Bossers
bewegingswetenschapper en inwoner Oosterparkwijk, BeweegStrateeg

Tim Burmanje
planeconoom zorgvastgoed, Stadkwadraat

Chantal Robbe
planeconoom financiering strategieën, Stadkwadraat

Who Dares - Carnisse 2027

Herontwikkeling van bestaande woongebieden zoals Carnisse blijkt vaak complex en langdurig. Het gebeurt slechts op kleine schaal en met beperkte impact. De problemen van Carnisse spelen daarentegen op de schaal van de gehele wijk (bijvoorbeeld monotone bebouwing die niet voldoet aan de eisen voor levensbestendig wonen versus de ontwikkeling in de zorg in de richting van langer thuiswonen).

In een proces van besluitvorming en ontwerp waarbij burgers, lokale overheid, politiek en maatschappelijke en zorgorganisaties nauw worden betrokken, willen we voor Carnisse een totale woon- en leefvisie ontwikkelen die middels een integrale aanpak uitgevoerd kan worden door een overall investerings- en beleggingsvisie. Dit speelt in op de behoefte vanuit institutionele beleggers om te investeren in vastgoed, met name in woningen en aanverwant vastgoed.

We bieden Carnisse een sterk procesgerichte stedenbouwkundige strategie in de vorm van een kader (met een sterke supervisie) en een patchwork, dat bij de uitvoering flexibel is. Doel is om van Carnisse een voorbeeld voor een gezonde wijk te maken, voor alle generaties. Onze visie biedt een nieuw netwerk aan (zorg)voorzieningen, gekoppeld aan het groen van Carnisse, uitnodigend en bereikbaar voor alle wijkbewoners: van jong tot oud, van dynamisch tot kwetsbaar.

projectbeschrijving
winnaar
Rotterdam

team

inzender: Pi de Bruijn
architectenbureau, de Architekten Cie.

Esther Akkerman-Dwars
Projectontwikkelaar Zorgvastgoed voor (pensioen-) fondsen, Syntrus Achmea Real Estate & Finance

Erik Vrieling
conceptontwikkeling, Cie. Concepts/de Architekten Cie.

Annemarie van Went
architect, wonen met zorg de Architekten Cie.

Eric van Noord
architect, publieke gebouwen de Architekten Cie.

Hugo Beschoor Plug
architect/ onderzoeker gebouwde omgeving en zorg, BPvF

Michiel Van Driessche
landschapsarchitect, Felixx Landscape Architects & Planners

Joep Arts
(medior) adviseur woningmarkt, Stec Groep

Onno Dwars
commercieel directeur, Ballast Nedam Development

Nicolle Terlouw
developer, Ballast Nedam Development

Emilie van Erven Dorens
Senior Projectmanager Zorgvastgoed voor (pensioen-) fondsen, Syntrus Achmea Real Estate & Finance

Jeroen Kemperman
Senior Manager Strategy, Zilveren Kruis

De wijk als (t)huis!

Voor de wijken Geleen-Zuid en Kluis is behoefte aan circa 45 zorggeschikte woningen. We stellen een nieuw Woon-Carré voor, geïnspireerd op het klassiek hofje voor ‘ouden van dagen’ en de authentieke Limburgse Carré-hoeve. Individuele, zorggeschikte woningen rondom een collectieve hof, met moestuin en terrasjes. Zelfstandig wonen, maar ook zo veel mogelijk delen om ontmoetingen te stimuleren. Het wonen aan een hof bevordert de betrokkenheid en aandacht voor elkaar.

Alleen de directe woonomgeving aanpakken is niet genoeg. Een rolstoel-, rollator- en dementievriendelijk langzaam verkeerscircuit is noodzakelijk om huizen met elkaar, en met alle (zorg)voorzieningen te verbinden. Dit veilige circuit nodigt mensen uit om zelf of samen boodschappen te doen, zelfstandig een bezoek aan de dokter te brengen, of ergens een kopje koffie te gaan drinken. Beweging, contact en zelfredzaamheid dragen bij aan gezondheid. De auto is te gast in de wijk. Alternatieve manieren van vervoer, zoals de 'Wens-bus' vergroten de actieradius en zelfredzaamheid. Naast een zorggeschikte woning is bereikbaarheid van voorzieningen en het sociale netwerk nodig om lang en gezond in de vertrouwde omgeving te kunnen blijven wonen!

projectbeschrijving
winnaar
Sittard-Geleen

team

inzender: Helene Houben
Architectuur, Houben Architectuur

Marieke Cloosterman
programmamanager zorg, RosRobuust

Hanna Smeets
beleidsmedewerker mobiliteit en cultureel erfgoed, Provincie Limburg

Jeroen Verbeek
directeur-landschapsarchitect, bureau Verbeek

Vera Hetem
landschapsarchitect, bureau Verbeek

Kees Strooper
Heijmans Woningbouw

Frits Lely
Heijmans Woningbouw

runner-ups

Michi Noeki - verbinden en verblijven

De meeste bewoners van de Oosterparkwijk wonen alleen en zijn ouder dan vijftig jaar. Zij vormen onze doelgroep. Zij wonen graag in deze wijk, maar vallen nu te veel buiten de boot. Een simpel blokje om voorziet in beweging, buitenlucht en sociaal contact op een ongedwongen manier. Het kan je dag maken, maar is voor te weinig mensen een vanzelfsprekendheid.

Wat beweegt onze doelgroep letterlijk en figuurlijk? Wij gaan hier samen met de bewoners van de Oosterparkwijk naar op zoek. Samen brengen we de ketens van bewegingen en beweeg-redenen in kaart en bepalen we de brandpunten in de wijk.

De Oosterparkwijk kent ruime stedelijke ruimtes, maar voor de doelgroep zijn die moeilijk behapbaar. Naar Japans voorbeeld willen wij de Michi-Noeki inzetten om brandpunten op te waarderen tot uitgekiende plekken van lokale verbinding. Bestaand aanbod wordt verrijkt met praktische voorzieningen, diensten, lokale producten en informatievoorziening. De Michi-Noeki wordt van alle wijkbewoners. Voor onze doelgroep is het de missing link die de leefwereld vergroot.

De Michi-Noeki is een adaptief concept. Het biedt een ontwerpthema voor gebouw, pleininrichting, groenvoorziening en markering. Lokale ondernemers, instanties, vrijwilligers en overheid dragen er samen aan bij.

projectbeschrijving
runner-up
Groningen

team

inzender: Irene Edzes
Stedenbouw en landschapsontwerp, Vollmer en partners

Tom Bullens
Stedenbouwkunde, landschapsarchitectuur Vollmer & Partners

Frank Rietveld
landschapsontwerp, Vollmer & Partners

Hans Hoepel
Senior adviseur zorg, Twynstra Gudde

Jaap Warmenhoven
Co-creatie en social design, Twynstra Gudde

Ilta van der Mast
publiek-private samenwerking en community building, Twynstra Gudde

Elise van Geel
betrokken buurtbewoner voormalig bestuurslid, Bewonersorganisatie Oosterpark

Denise Damme
grafisch ontwerp

Robin Hulsman
financiele analyse, AdviesTalent

Lodewijk Boersema
financiele analyse, Adviestalent

De hofjes van Carnisse

Onze visie voor Carnisse is een stadswijk waar ouderen de mogelijkheid hebben om langer zelfstandig te blijven wonen en waar men samen actief onderdeel kan zijn van een productieve, stedelijke samenleving. Hiervoor is het van belang dat er in de wijk plekken worden ontwikkeld die ouderen zich kunnen toe-eigenen en waar het mogelijk is samen ouder te worden. Het is onze ambitie om door middel van een flexibele ontwikkelstrategie van nieuwbouw, herontwikkeling en aanpassingen, een aantal kleinschalige hofjes te realiseren. De Hofjes van Carnisse kunnen op diverse locaties ontwikkeld worden en dienen als Stepping Stones tussen de stadsparken, verzorgingscentra en primaire winkelstraten. De hofjes bieden mensen met een beperking, ouderen, mantelzorgers en multigeneratie-gezinnen ruimte om zich er te vestigen, elkaar te ontmoeten en voor elkaar te zorgen.

De hofjes ontwikkelen zich via een online platform waar de huiseigenaren, zorgverleners, woningcorporaties en ontwikkelaars samen ideeën kunnen testen en visualiseren. Via dit platform worden kosten en baten vergeleken en is het mogelijk om collectief deel te nemen aan de ontwikkeling en programmering van de hofjes. Door deze aanpak is elk van de hofjes uniek, met als doelstelling dat meer mensen er voor kiezen om een duurzame investering te maken in de wijk Carnisse.

projectbeschrijving
runner-up
Rotterdam

team

inzender: Richard Breit
architectuur/stedenbouw, DUTCH urban solutions

Ronald van den Hil
Partner, Proces & Organisatie Vos de Boer & Partners

Aart Wijnen
Algemeen directeur, Software Digitale woonomgeving Woonconnect

Geert Schutte
Partner, Software Digitale woonomgeving Woonconnect

Marjon Damen
Zorgmanagement specialist, Erasmus Universiteit

Nadesh Reef
Zorgmanagement specialist, Erasmus Universiteit

Jaap Norbruis
e-health & zorgtechnologie, Medify

Ikigai: Ruimte maken en gezondheid bouwen

Vanuit het hart van Geleen-Zuid en Kluis creëren wij samen met de bewoners speelruimte voor iedere leeftijd: jong of oud, in een moeilijke fase of volop in het leven. Mensen zijn weer trots op hun wijk, waarin veiligheid, duidelijkheid en zekerheid toenemen en ieders volwaardige identiteit weerspiegeld wordt - Ikigai, je ‘reden om te zijn’.

Middels het openen van de plinten worden de buitenruimten rondom en de begane grond in de portiekflats geschikt gemaakt als binnen- en buitenpleinen voor een nieuwe sociale én fysieke infrastructuur, waarin niemand overbodig is en men elkaar ontmoet en ontzorgt.

Flexibele units pluggen in op verschillende niveaus in de wijk. Deze units van Park Glana en Zuyderland, bibliotheek en bioscoop, restaurant en kerk brengen voorzieningen naar de bewoners om zorg en plezier te integreren.

Ons plan volgt in tijd en ruimte de bestaande gebiedsvisie en meerjarige herinrichtingsplannen van de gemeente. Ons doel is betekenisvolle participatie van alle bewoners. Dit maken we zichtbaar en meetbaar via de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid, die gemeente, woningbouwcoöperatie, kennisinstituut en bewoners verbindt. Zo bouwen we via voortschrijdend inzicht samen de wijk van de toekomst. Vanuit designwise-thinking kan een ‘school voor samenleven’ ontstaan.

projectbeschrijving
runner-up
Sittard-Geleen

team

inzender: Nicole Maurer, ir
Architectenbureau, Maurer United Architects

dr. Rianne Reijs
Stafarts / Jeugdarts

drs. Vivian Haine
Gezondheidswetenschapper en manager Jeugdgezondheidszorg

Prof.Dr. Ir. Maria Jansen
hoogleraar Populatiegericht Gezondheidsbeleid en programmaleider, Academische Werkplaats Publieke Gezondheid

Eervolle vermeldingen

Mark_Us Familiehuis

De familie als krachtbron wordt verzwakt als familieleden ver uit elkaar wonen. Het woonconcept Familiewonen zet families weer in hun kracht. Dit project realiseert familiehuizen rondom gemeenschappelijke hofjes/erven waar zij onder één dak samenwonen. Binnen het Mark_Us Familiehuis is de Molukse wijze het uitgangspunt. De Molukse grootfamilies bestaan uit opa en oma, hun kinderen, kleinkinderen al dan niet gehuwd, aangetrouwden en andere verwanten. De grootfamilie functioneert als microgemeenschap, waarbinnen vormen van (langdurige) zorg, kinderopvang, huishoudelijke hulp, dagbesteding en participatie ontstaan vanuit hun belevingswereld. Professionele zorg, ondersteuning en opvang sluiten aan op onze vraag en zienswijze vanuit de behoefte aan eigen regie en mensgericht maatwerk.

Nederland vormt een uitzondering in de omgang met ouderen. Bijna overal in de wereld zorgen volwassen kinderen voor hun ouder wordende ouders en zorgen ouderen voor de kinderen van hun kinderen. Mark_Us Familiewonen wil deze balans herstellen, door intergenerationele woonconcepten te formuleren. Door ouders en kinderen te laten wonen naast hun eigen opa’s en oma’s. Door de groeiende ruimtebehoefte van het gezin te laten profiteren van de krimpende ruimtebehoefte van de ouderen. Door het financiële tekort van het gezin te laten profiteren van de financiële ruimte van de ouderen.

projectbeschrijving
Eervolle vermelding

team

inzender: Monique Biloro
Sociale en Maatschappelijke innovatie - mantelzorg, Mark_Us Familiehuis

Evert Kolpa
Architect / Ontwerper, Van Bergen Kolpa

Peter Geilen
Zorg, Zorg & Co U.A.

Paula Biloro
Familiezorg, Grootfamilie Biloro

Een meesterlijke community, samen wonen en werken

“Zeven jaar ervaring maakt zichtbaar dat er meer dan genoeg geld is voor de hulp- en zorgbehoeften, als het ‘anders’ georganiseerd wordt.”

In een ‘meesterlijke community' worden verschillende gemeenschapsfuncties samen gebracht in een onderlinge samenhang. De organisatie stelt het wijkhuis open voor de wijk om er activiteiten te organiseren: een trefpunt van en voor de buurtbewoners en doet tevens dienst als een algemeen toegankelijke ‘dagbesteding’. Sociaal ondernemers bieden uiteenlopende services en diensten aan. In een ‘meesterlijke community' worden aspirant sociaal ondernemers en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in normale werkomstandigheden begeleid en opgeleid door de sociaal ondernemers. Eenieder die gebruikmaakt van de aangeboden diensten en services, levert zélf een bijdrage aan de totstandkoming van een sociaal-inclusieve samenleving.

Passend wonen in de wijk
Het Wijkhuis is een innovatief, kleinschalig wooninitiatief voor kwetsbare doelgroepen die tegelijkertijd een duidelijke meerwaarde zijn voor de wijk, door hun bijdrage aan een goede leefomgeving. In'een ‘meesterlijke community’ wonen ouderen, studenten en bijzondere jongeren samen waardoor zij elkaar kunnen versterken. De studenten worden ingezet in de begeleiding en stimulering van de jonge 'meesters'. Zij zorgen samen voor de wijk door het aanbieden van hun diensten in het Wijkhuis.

projectbeschrijving
Eervolle vermelding

team

inzender: Sheila Oroschin
wonen, werken,ontmoeten, leren en zorg, The Masters

Tim Prins
Studio Stad

Carola Janssen
CO3 real estate solutions

Nol Reverda
NEIMED / HSZUYD

Juan Carlos Gaviria Moreno
Procesmanager, The Masters®

Max Verhoeven
student architectuur, TU Delft

Han Zittema
Cofounder, The Masters® / The Masters Academy

Hugo Thomassen
Fotograaf/ vrijwilliger

Miranda Reinders
Grafische vormgeving/ vrijwilliger

Alex Verhoeven
Master